CIVICA 4All Inkluzywność, Dostępność i Aktywność w Uniwersytetach Europejskich

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie realizuje projekt pt. CIVICA 4All: Inkluzywność, Dostępność i Aktywność w Uniwersytetach Europejskich. Projekt otrzymał dofinansowanie z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego, w konkursie pt. Wsparcie Uniwersytetów, ogłoszonym przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej (NAWA). Celem programu jest rozwój umiędzynarodowienia polskich instytucji szkolnictwa wyższego i nauki. Zakłada on umocnienie ich roli w sojuszach Uniwersytetów Europejskich.

Projekt CIVICA 4All realizowany jest w SGH w okresie 01.10.2025 – 31.05.2027. Wartość dofinansowania wynosi 1 365 150,00 zł. Projekt został zainicjowany wspólnie przez Biuro ds. Dostępności i Wsparcia Osób z Niepełnosprawnościami, Katedrę Polityki Społecznej, Centrum Współpracy Międzynarodowej oraz Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu.

Projekt odpowiada na wyzwania współczesnego szkolnictwa wyższego, które wobec rosnącej różnorodności społeczności akademickiej oraz dynamicznych zmian społecznych i technologicznych musi zapewniać dostępność kształcenia, badań naukowych oraz aktywności sportowych i kulturalnych dla wszystkich. Projekt wpisuje się w priorytety NAWA, wspiera umiędzynarodowienie nauki, transfer wiedzy i wdrażanie polityk równościowych.

SGH, jako aktywny członek sojuszu CIVICA, od lat wdraża polityki i praktyki wspierające równość, dostępność i różnorodność, prowadząc działania m.in. przez Biuro ds. Dostępności i Wsparcia Osób z Niepełnosprawnościami oraz Centrum Współpracy Międzynarodowej. Uczelnia rozwija system wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami i szczególnymi potrzebami, zgodnie z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Merytoryczny potencjał działań wzmacnia Katedra Polityki Społecznej, w której obszar zainteresowań naukowych wpisuje się analiza polityk publicznych wobec niepełnosprawności.

Projekt adresowany jest do szerokiego grona odbiorców: pracowników naukowo-dydaktycznych i administracyjnych, którzy podniosą swoje kompetencje w zakresie dostępności i różnorodności, a także studentów i doktorantów – w tym osób ze szczególnymi potrzebami, migrantów i studentów zagranicznych – którzy skorzystają z poprawy dostępności dydaktyki i wsparcia w procesie kształcenia. W działaniach uczestniczyć będą pracownicy i studenci SGH oraz uczelni partnerskich CIVICA. 

Cele projektu

Celem projektu CIVICA 4All jest wsparcie rozwoju umiędzynarodowienia SGH dzięki zwiększeniu potencjału współpracy w aliansie CIVICA.

Do celów szczegółowych projektu CIVICA 4All należą:

  1. Rozwój współpracy SGH z uczelniami CIVICA w zakresie zwiększenia dostępności dydaktyki akademickiej przez zwiększenie dostępności procesu kształcenia studentów ze szczególnymi potrzebami poprzez podniesienie kompetencji kadry SGH, pracowników naukowo-dydaktycznych oraz przedstawicieli uczelni CIVICA. 
  2. Upowszechnianie włączającego sposobu prowadzenia badań naukowych dla osób ze szczególnymi potrzebami poprzez: 
  • Zwiększenie kompetencji kadry akademickiej SGH w zakresie partycypacyjnego i dostępnego planowania i prowadzenia procesu badawczego, w szczególności do włączania osób z różnymi niepełnosprawnościami do zespołów badawczych.
  • Zebranie i upowszechnienie dobrych praktyk w zakresie dostępności dydaktyki i włączającego prowadzenia badań naukowych z uczelni CIVICA.
  • Wymiana doświadczeń i wiedzy w zakresie zwiększania dostępności, równości i różnorodności poprzez organizację konferencji międzynarodowej.
  • Opracowanie publikacji naukowej dotyczącej dostępności i inkluzywności w różnych wymiarach na podstawie doświadczeń uczelni CIVICA 
  1. Promocja inkluzywnej, aktywnej i równościowej kultury studenckiej i akademickiej realizowanej poprzez aktywność sportową i kulturalną oraz szkolenie, które będą służyć budowaniu wspólnoty, przełamywaniu barier do współpracy międzynarodowej).

Cele te realizowane będą przez SGH w ramach współpracy uczelni CIVICA przez wymianę doświadczeń oraz wzmocnienie kompetencji społeczności akademickiej sojuszu w tym zakresie. 

Realizacja projektu przyczyni się do podniesienia jakości i inkluzywności kształcenia i badań naukowych w środowisku międzynarodowym, oraz upowszechnienia dobrych praktyk w zakresie dostępności, promowania różnorodności, niedyskryminacji i włączenia społecznego w różnego rodzaju aktywnościach, w tym sportowych.

Realizację każdego z celów projektu oparto na ścisłej współpracy z uczelniami CIVICA. Każdy z celów szczegółowych uzupełnia działania już prowadzone w ramach pakietów roboczych CIVICA. Ponadto, wszystkie cele i działania przewidziane w projekcie są zgodne ze:

Strategią umiędzynarodowienia SGH na lata 2022-32, realizowaną w obszarach strategicznych: 

  • umiędzynarodowienia badań naukowych; 
  • kształcenia w oparciu o światowe standardy; 
  • relacji z otoczeniem – prestiż i marka SGH w świecie; 
  • nowoczesnej architektury dla umiędzynarodowienia.

Strategię Dostępności SGH, wpisując się obszary strategiczne:

  • proces kształcenia; 

  • badania naukowe, dydaktyka i doskonalenie zawodowe; 

  • kształtowanie postaw oraz poszerzanie wiedzy środowiska akademickiego w zakresie dostępności.

Zespół Projektowy

Za koordynację i bieżącą realizację zaplanowanych zadań odpowiedzialny jest zespół projektowy, w składzie:

  • dr Justyna Kapturkiewicz - kierowniczka projektu
  • dr Magdalena Kocejko- zastępczyni kierowniczki projektu, koordynatorka zadania nr 3 
  • dr Edyta Zduńska-Leseux – koordynatorka zadania nr 1
  • mgr Małgorzata Chromy - koordynatorka zadania nr 2
  • mgr Tomasz Piotrowski – koordynator zadania 5

Komitet Sterujący

  • Organem strategicznym czuwającym nad prawidłową i zgodną z harmonogramem realizacją projektu jest powołany przez JM Rektora SGH Komitet Sterujący, w składzie:
  • dr hab. Jacek Prokop, prof. SGH – przewodniczący; 
  • dr hab. Michał Bernardelli, prof. SGH
  • dr hab. Paweł Kubicki, prof. SGH 
  • dr Rafał Towalski
  • dr Małgorzata Znoykowicz-Wierzbicka 

Zadania w projekcie

Projekt podzielony jest na pięć zadań, służących realizacji celów projektu.

Zadanie 1: CIVICA POWER: DISABILITY, ACCESSIBILITY AND DIVERSITY IN EDUCATION AND RESEARCH & INCLUSION CONFERENCE

W ramach projektu zaplanowano organizację dwudniowego wydarzenia obejmującego warsztaty oraz konferencję w gronie eksperckim, którego celem będzie wymiana doświadczeń oraz dobrych praktyk pomiędzy uczelniami należącymi do sojuszu CIVICA.

Każda z uczelni partnerskich CIVICA, w oparciu o własne doświadczenia, struktury organizacyjne oraz obowiązujące uwarunkowania prawne, wypracowała indywidualne rozwiązania w zakresie wsparcia osób z różnorodnymi potrzebami oraz budowania inkluzywnej społeczności akademickiej. 

Planowane wydarzenie stworzy przestrzeń do prezentacji tych doświadczeń oraz do wzajemnego inspirowania się rozwiązaniami wdrażanymi na uczelniach sojuszu CIVICA.

Organizacja konferencji i warsztatów poświęconych inkluzywności, różnorodności oraz dostępności procesów kształcenia i badań naukowych stanowi nie tylko odpowiedź na aktualne wyzwania społeczne i naukowe, lecz także strategiczną inicjatywę wspierającą budowę bardziej otwartego, równościowego i innowacyjnego środowiska akademickiego w Europie. Inicjatywa ta umożliwi wypracowanie nowych rozwiązań sprzyjających zwiększaniu dostępności nauki oraz równości szans w prowadzeniu badań naukowych.

Warsztaty będą miały charakter praktyczny i zostaną poświęcone partycypacyjnemu wypracowaniu dobrych praktyk w zakresie dostępności procesu kształcenia oraz dostępności procesu badawczego. Zaplanowano również działania symulacyjne, umożliwiające uczestnikom doświadczenie barier i trudności wynikających z różnych rodzajów niepełnosprawności, z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu szkoleniowego, takiego jak wózki inwalidzkie, symulatory starości, okulary symulujące wady wzroku oraz laski dla osób niewidomych.

Konferencja będzie składać się z dwóch bloków tematycznych. Pierwszy z nich zostanie poświęcony doświadczeniom jednostek wspierających osoby z różnorodnymi potrzebami funkcjonujących na uczelniach sojuszu CIVICA. Drugi blok skoncentruje się na zagadnieniach związanych z włączającym i dostępnym prowadzeniem procesu badawczego.

Wydarzenie zaplanowano na dni 24–25 listopada 2026 r. Szczegółowy program zostanie opublikowany w terminie późniejszym.

Zadanie 2: CIVICA CONNECT: SPORT, CULTURE & INCLUSION FESTIVAL

Sport i kultura wpisują się w uniwersalne języki komunikacji, wspierające wartości, takie, jak równość, inkluzywność i wspólne dziedzictwo europejskie.

Zadanie polega na organizacji wielowymiarowego wydarzenia o charakterze sportowo-kulturalnym, skierowanego do studentów, pracowników akademickich i administracyjnych z uczelni partnerskich tworzących alians CIVICA. Wydarzenie będzie przeznaczone dla ok. 200 uczestników, odbędzie się w formule stacjonarnej i obejmie:

  • zawody sportowe (w tym m.in. regaty żeglarskie, siatkówkę plażową, boccia, kajaki i inne sporty wodne);
  • działania edukacyjne koncentrujące się na zagadnieniach dostępności, inkluzywności, równości oraz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu (w tym m.in. rasizmu oraz dyskryminacji na różnym tle) w sporcie, które będą komplementarne do pozostałych działań w projekcie;
  • działania promujące kulturę i wspólne europejskie wartości, obejmujące elementy dziedzictwa kulturowego, sztuki współczesnej oraz dialogu międzykulturowego.

Zadanie zostanie zrealizowane jako wsparcie działań w koordynowanym przez SGH pakiecie WP9: CIVICA Community and Identity, którego celem jest budowanie tożsamości i wspólnoty w ramach sojuszu CIVICA.

Zadanie 3: CIVICA EXCHANGE: STUDY VISITS & INCLUSION NETWORKING

Zadanie polega na realizacji wizyt studyjnych oraz wyjazdów tematycznych na wydarzenia organizowane przez uczelnie w ramach CIVICA, dotyczące problematyki inkluzywności, dostępności lub różnorodności czy równego traktowania.

Wizyty studyjne w uczelniach partnerskich sojuszu CIVICA, które wyróżniają się osiągnięciami w dziedzinie dostępności i różnorodności społecznej, umożliwią praktyczne poznanie już stosowanych i sprawdzających się rozwiązań. Dzięki temu łatwiej będzie je zaadaptować i wdrożyć w SGH w przyszłości. Efektywny benchmarking umożliwi porównanie i ocenę dotychczasowych działań, a jednocześnie pomoże wskazać obszary wymagające poprawy. To z kolei przyczyni się do podniesienia jakości i skuteczności kolejnych inicjatyw na rzecz budowania inkluzywnej Uczelni. 

Do wizyt zostaną wybrane instytucje o podobnym profilu kształcenia czy prowadzenia badań, a także te które wdrażają inspirujące rozwiązania, mogące służyć jako przykłady do naśladowania i motywacja do dalszego rozwoju w tym zakresie.
 

Zadanie 4: CIVICA TOGETHER: EDUCATION, RESEARCH & INCLUSION GOOD PRACTICES

Zadanie obejmuje trzy komplementarne działania, których celem jest zwiększenie inkluzywności i dostępności kształcenia oraz prowadzenia badań naukowych w środowisku akademickim.

Pierwszym elementem jest przygotowanie i publikacja anglojęzycznej publikacji naukowej poświęconej dostępności procesu kształcenia i prowadzenia badań, z uwzględnieniem doświadczeń uczelni sojuszu CIVICA. Badania do publikacji zostaną przeprowadzone m.in. podczas wizyt studyjnych.

Drugie działanie obejmuje opracowanie dwóch kompendiów dobrych praktyk w zakresie: dostępności kształcenia oraz dostępności badań naukowych. Opracowania będą uwzględniać zasady projektowania uniwersalnego oraz potrzeby różnych grup narażonych na wykluczenie w międzynarodowym środowisku akademickim. Kompendia zostaną przygotowane prostym językiem, we współpracy uczelniami CIVICA i opublikowane w dostępnej cyfrowo formie (zarówno w języku polskim, jak i angielskim).

Trzecią częścią zadania jest opracowanie procesu screeningu szczególnych potrzeb w SGH wśród studentów i pracowników, w tym uczestników mobilności międzynarodowych. 

Proces systemowej identyfikacji i planowania wsparcia będzie rozpoczynał się od autodiagnozy, zawierającej podstawowe pytania, które pozwolą wstępnie zweryfikować potencjalną konieczność uzyskania wsparcia. Drugi etap będzie polegał na szczegółowym wywiadzie nt. trudności w procesie kształcenia czy w zakresie prowadzonych badań. Zidentyfikowanie trudności, a następnie wdrożenie odpowiednich form wsparcia pozwoli zwiększyć jakość kształcenie i prowadzenia badań naukowych. Wprowadzenie dwustopniowej oceny (autodiagnoza i ocena specjalisty w Biurze ds. Dostępności i Wsparcia Osób z Niepełnosprawnościami) pozwoli efektywnie zarządzać systemem wsparcia osób ze szczególnymi potrzebami w SGH.

Celem rozwiązania jest wprowadzenie systemowego wsparcie dla studentów/ek oraz pracowników w określeniu ich potrzeb. Zastosowane rozwiązanie pozwoli nie tylko upowszechnić informacje o możliwości uzyskania wsparcia w SGH, ale przede wszystkim zwrócić uwagę, że osoby o podobnym stopniu i rodzaju niepełnosprawności mogą różnić się w zakresie funkcjonowania w środowisku akademickim. Dodatkowo, zakres niezbędnego wsparcia może się różnić w zależności od kierunku studiów i obranych przedmiotów.

Dodatkowym elementem zadania będzie opracowanie procesu zapewniania dostępności badań prowadzonych w zespołach badawczych, w których są osoby z niepełnosprawnościami. Proces wypracowany zostanie m.in. na podstawie dobrych praktyk wśród uczelni CIVICA. Obejmował on będzie zapewnienie dostępności z perspektywy kadry akademickiej, narzędzia sprawdzania planów i budżetów badań pod kątem ich inkluzywności i dostępności.

Realizacja zadania przyczyni się do podniesienia jakości kształcenia i badań, rozwoju współpracy międzynarodowej oraz wzmocnienia pozycji polskich uczelni w europejskich sojuszach akademickich.

Zadanie 5: CIVICA TRAINING ON INCLUSION

Szkolenie skierowane do studentów SGH i studentów innych uczelni CIVICA ma na celu podniesienie świadomości na temat inkluzyjności, równości i różnorodności w zmieniającym się, umiędzynarodowionym środowisku akademickim.

Uczestnicy będą mieli okazję zgłębić istotę tych pojęć, a także zrozumieć, jak mogą one wpływać na codzienne życie uczelni i interakcje między jej członkami. Głównym celem działania jest stworzenie przestrzeni, w której każda osoba, niezależnie od swojej tożsamości, pochodzenia, orientacji seksualnej, religii, płci, statusu społecznego czy jakiejkolwiek innej cechy, będzie mogła czuć się szanowana, doceniana i wspierana w pełnym zakresie.

Uczestnicy poznają znaczenie równości, rozumianej nie tylko jako równe traktowanie, ale także jako zapewnienie równego dostępu do szans i zasobów edukacyjnych a także możliwości rozwoju badań. Dzięki temu uczelnia może stać się miejscem sprzyjającym rozwojowi intelektualnemu i osobistemu każdego członka społeczności akademickiej.

Podczas szkolenia omówione zostaną także praktyczne działania, które studenci mogą podjąć, aby aktywnie przyczynić się do budowania bardziej otwartego, sprawiedliwego i wspierającego środowiska na uczelni. Uczestnicy będą mieli okazję do refleksji na temat własnych postaw i działań, a także dowiedzą się, jak mogą przeciwdziałać wykluczeniu, dyskryminacji i marginalizacji w życiu codziennym uczelni.

Szkolenie pozwoli studentom zdobyć konkretne narzędzia i umiejętności, które będą mogli wykorzystać, aby promować inkluzyjność i równość, zarówno w swojej społeczności studenckiej, jak i na szerszym poziomie społecznym.

FERS-RP-UE-NAWA