Studia Podyplomowe Zrównoważony Rozwój w Erze Cyfryzacji i Sztucznej Inteligencji

Sztuczna inteligencja i cyfryzacja – rodzaje, komunikacja i narzędzia – 28 godzin (w tym 16 godzin praktycznych)

Sztuczna inteligencja zmienia nie tylko narzędzia pracy, lecz także rolę człowieka w organizacji. Coraz więcej zadań związanych z analizą, tworzeniem treści, porządkowaniem informacji i przygotowywaniem rekomendacji może być wykonywanych przez systemy AI. Wartość człowieka przesuwa się więc od samego wykonania w stronę definiowania problemów, oceny informacji, projektowania procesów, podejmowania decyzji i odpowiedzialności za rezultat. Blok wprowadza uczestników w podstawy działania współczesnych systemów AI, ich możliwości, ograniczenia i ryzyka. Uczestnicy poznają podstawowe pojęcia, rodzaje systemów AI oraz najważniejsze technologie wykorzystywane w organizacjach, administracji publicznej i biznesie, w tym rozwiązania oparte na generatywnej sztucznej inteligencji. W części praktycznej uczą się formułować skuteczne polecenia (prompty), dostarczać właściwy kontekst, weryfikować odpowiedzi modeli oraz odróżniać płynnie wygenerowaną treść od wiedzy wiarygodnej i użytecznej. Wykorzystując narzędzia AI do analizy, wyszukiwania informacji, tworzenia treści, automatyzacji zadań i wspierania procesów decyzyjnych, zdobywają kompetencje niezbędne do efektywnego funkcjonowania w warunkach transformacji cyfrowej. Celem zajęć jest pokazanie możliwości przejścia od obsługi pojedynczych narzędzi do świadomego projektowania pracy z AI, w której technologia wspiera realizację zadań, a człowiek zachowuje osąd, kontrolę i odpowiedzialność za rezultat, korzystając z rozwiązań cyfrowych w sposób świadomy, odpowiedzialny i zgodny z celami organizacji.

Polityki i regulacje dotyczące cyfryzacji i AI – 6 godzin teoretycznych

Blok poświęcony jest przedstawieniu i analizie filozofii regulacyjnej dotyczącej transformacji cyfrowej i AI na poziomie Unii Europejskiej, USA oraz globalnym. W jego ramach dokonane zostanie omówienie wybranych regulacji szczegółowych dotyczących odpowiedzialności za posługiwanie się nowymi technologiami oraz wykorzystania technologii w niektórych sektorach gospodarki (w szczególności usług finansowych).

Zarządzanie danymi i cyberbezpieczeństwo – 16 godzin (w tym 8 godzin praktycznych)

Zajęcia wprowadzają uczestników w kluczowe zasady pracy z danymi jako strategicznym zasobem organizacji, obejmując cykl życia danych, ich jakość, ryzyka oraz rosnącą rolę danych w zrównoważonym rozwoju. Kurs pokazuje, jak odpowiedzialnie zarządzać danymi w erze sztucznej inteligencji – od dokumentacji i transparentności danych treningowych po wymagania regulacyjne. Część teoretyczną uzupełni część praktyczna, w której trakcie słuchacze będą pracować na przykładach różnych dokumentów, np. zbiorów danych, dokumentów polityk zarządzania danymi czy dokumentacji datasetów. Cyberbezpieczeństwo stanowi jeden z kluczowych elementów odpowiedzialnego zarządzania organizacją w erze cyfrowej. Rosnące wykorzystanie danych, technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji rodzi nowe ryzyka związane nie tylko z bezpieczeństwem informacji, ale również z poszanowaniem praw człowieka. Przedstawione zostaną podstawowe mechanizmy ochrony infrastruktury teleinformatycznej, ze szczególnym uwzględnieniem szyfrowania oraz anonimizacji danych, jak również wyzwania związane z połączeniem Big Data oraz sztucznej inteligencji. Zajęcia obejmują również pracę warsztatową: analizę studiów przypadków czy symulacje incydentów. Zajęcia wprowadzają uczestników w zagadnienia odpowiedzialności przedsiębiorstw za prawa człowieka oraz koncepcję należytej staranności w zakresie praw człowieka (Human Rights Due Diligence) jako narzędzia identyfikowania, zapobiegania i zarządzania ryzykami związanymi z funkcjonowaniem organizacji w środowisku cyfrowym. Omówione zostaną zagadnienia ochrony prywatności i danych osobowych, cyberzagrożeń oraz wyzwań wynikających z cyfryzacji procesów biznesowych. Uczestnicy poznają również sposoby identyfikacji oraz ograniczania ryzyk cyfrowych z perspektywy bezpieczeństwa, zgodności regulacyjnej i ochrony praw człowieka.

Zrównoważony rozwój – geneza, ewolucja i Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ – 24 godziny (w tym 8 godzin praktycznych)

Blok ma na celu zapoznanie słuchaczy z genezą i ewolucją zrównoważonego rozwoju od lat 70-ych XX wieku do współczesności. Na zajęciach prześledzimy, jak zmieniało się podejście do zrównoważonego rozwoju, jak zmieniały się priorytety podejmowanych działań. Ponadto przeanalizujemy jaki wpływ na cele zrównoważonego rozwoju mają kluczowi interesariusze (na różnych poziomach decyzyjnych). Podstawy teoretyczne uzupełnimy praktyką związaną z wdrażaniem zrównoważonego rozwoju przez samorząd i biznes.

Zrównoważony rozwój w Unii Europejskiej – 8 godzin teoretycznych

Blok ma na celu wskazanie w jaki sposób zrównoważony rozwój jest wdrażany w UE. Prześledzimy zarówno sferę programowania i ujęcia zrównoważonego rozwoju w dokumentach jak i w aktach prawnych UE. Na wybranych przykładach przeanalizujemy jak w politykach sektorowych podchodzi się do zrównoważonego rozwoju (np. polityce miejskiej, klimatycznej). Ponadto w ramach dobrych praktyk omówimy wybrane wdrożenia i implementacje zrównoważonego rozwoju z poziomu UE.

Cyfryzacja i sztuczna inteligencja jako szansa dla zrównoważonego rozwoju – praktyczne przykłady (GOZ, ochrona środowiska, miasta) – 44 godziny (w tym 22 godziny praktyczne)

Celem zajęć jest przedstawienie zasad efektywnego gospodarowania surowcami, materiałami, energią i wodą oraz możliwości wykorzystania gospodarki obiegu zamkniętego jako narzędzia ograniczania kosztów i ryzyka w przedsiębiorstwie. W części teoretycznej uczestnicy poznają modele i strategie GOZ, takie jak projektowanie cyrkularne, wydłużanie cyklu życia produktów, ponowne użycie oraz symbioza przemysłowa. Omówiona zostanie również rola technologii cyfrowych, danych i sztucznej inteligencji w monitorowaniu przepływów materiałowych, identyfikowaniu strat i wspieraniu decyzji dotyczących wykorzystania zasobów. Część praktyczna będzie poświęcona analizie procesów i identyfikacji obszarów o największym potencjale optymalizacji, w tym z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji. Na podstawie studiów przypadku i pracy warsztatowej uczestnicy opracują propozycje działań ograniczających zużycie zasobów i ilość odpadów oraz przygotują zarys planu wdrożenia rozwiązania cyrkularnego w organizacji. Blok przedstawia najważniejsze wyzwania związane z ochroną środowiska i klimatu z perspektywy przedsiębiorstw, administracji publicznej oraz polityk Unii Europejskiej. Uczestnicy poznają podstawowe mechanizmy zmian klimatu, zasady ochrony środowiska oraz najważniejsze regulacje środowiskowe i wymagania ESG. Omówione zostaną zagadnienia monitoringu i zarządzania jakością środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony powietrza, a także metody pozyskiwania, przetwarzania, analizy i raportowania danych środowiskowych wykorzystywanych w procesach zarządczych i sprawozdawczych. Uczestnicy nauczą się oceniać wpływ działalności organizacji na środowisko, mierzyć ślad węglowy oraz analizować ekonomiczne i organizacyjne konsekwencje zmian klimatu dla różnych sektorów gospodarki. Przedstawione zostaną również praktyczne doświadczenia związane z wykorzystaniem systemów informatycznych, analityki danych i sztucznej inteligencji w monitoringu środowiskowym, raportowaniu ESG oraz wspieraniu decyzji środowiskowych. W części praktycznej uczestnicy zapoznają się z wybranymi narzędziami wykorzystywanymi w zarządzaniu środowiskowym oraz przeanalizują biznesowe uzasadnienie inwestycji środowiskowych wspierających transformację klimatyczną. Blok przedstawia także koncepcję inteligentnych miast i obszarów wiejskich jako model rozwoju łączący technologie cyfrowe, dane, sztuczną inteligencję oraz zrównoważone zarządzanie zasobami w celu poprawy jakości życia mieszkańców. Uczestnicy poznają rolę technologii cyfrowych w kształtowaniu lokalnej sprawczości, rozwoju usług publicznych oraz wspieraniu transformacji społecznej, gospodarczej i środowiskowej. Omówione zostaną uwarunkowania wdrażania rozwiązań smart, bariery ich upowszechniania oraz znaczenie kompetencji cyfrowych, współpracy instytucjonalnej i lokalnych zasobów. Szczególna uwaga zostanie poświęcona wyzwaniom związanym ze starzeniem się społeczeństwa, dostępnością usług i projektowaniem środowisk włączających. W części praktycznej uczestnicy przeanalizują przykłady wdrożeń oraz opracują rozwiązania odpowiadające na potrzeby konkretnych społeczności lokalnych.

Cyfryzacja i sztuczna inteligencja jako szansa dla zrównoważonego rozwoju – praktyczne przykłady (biznes) – 20 godzin (w tym 6 godzin praktycznych)

Sztuczna inteligencja staje się jednym z głównych czynników transformujących współczesne organizacje i modele tworzenia wartości. Przedmiot prezentuje w ujęciu teoretycznym i praktycznym wpływ AI na projektowanie modeli biznesowych, rozwój nowych produktów i usług, automatyzację procesów oraz budowanie trwałej przewagi konkurencyjnej zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Uczestnicy poznają mechanizmy tworzenia i przechwytywania wartości w modelach biznesowych wykorzystujących AI, w tym zagadnienia monetyzacji danych, hiperpersonalizacji oraz zarządzania organizacją funkcjonującą w gospodarce opartej na danych. Omówione zostaną metody identyfikacji procesów, w których AI może przynosić największe korzyści, oceny zasadności inwestycji w rozwiązania AI oraz projektowania transformacji cyfrowej organizacji. Szczególna uwaga zostanie poświęcona aspektom odpowiedzialności, regulacji, ESG oraz etycznym i środowiskowym konsekwencjom stosowania sztucznej inteligencji. W części praktycznej uczestnicy przeanalizują studia przypadków wdrożeń AI oraz opracują propozycje nowych lub zmodyfikowanych modeli biznesowych odpowiadających na współczesne wyzwania biznesowe i społeczne. Podczas zajęć uczestnicy poznają również zasady przygotowania raportów ESG zgodnych z aktualnymi wymaganiami oraz nauczą się przekładać regulacje na praktyczne działania w organizacji. Przedmiot łączy wiedzę o standardach raportowania z doświadczeniami z realnych projektów wdrożeniowych, dzięki czemu pokazuje, jak planować proces raportowania, angażować interesariuszy, gromadzić dane i tworzyć raporty, które są nie tylko zgodne z wymogami, ale również wartościowe dla biznesu. To praktyczne spojrzenie na ESG – oparte na doświadczeniu, dialogu i przekonaniu, że dobre raportowanie zaczyna się od dobrze zarządzanej organizacji. Podczas zajęć przyjrzymy się też standardom raportowania: GRI, ESRS i VSME.

Ślad środowiskowy AI – 8 godzin (praktycznych)

Rozwój sztucznej inteligencji wiąże się nie tylko z nowymi możliwościami biznesowymi, ale również z istotnym wpływem na środowisko. Zajęcia poświęcone są analizie śladu węglowego AI w całym cyklu życia technologii – od pozyskiwania surowców, przez budowę infrastruktury i funkcjonowanie centrów danych, po użytkowanie i wycofanie rozwiązań z eksploatacji. Uczestnicy poznają źródła emisji związanych z działaniem systemów AI, zależności pomiędzy wyborem modeli, infrastruktury i sposobem wykorzystania technologii a wielkością wpływu środowiskowego oraz metody oceny kosztów środowiskowych wdrożeń AI. W części praktycznej przeanalizowane zostaną przykłady zastosowań sztucznej inteligencji pod kątem ich efektywności środowiskowej, energetycznej i ekonomicznej. Uczestnicy nauczą się podejmować bardziej świadome decyzje dotyczące wykorzystania AI zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialnego zarządzania technologią. W ramach zajęć omówione zostanie także znaczenie wirtualnej wody w gospodarce oraz podstawowe rodzaje śladu wodnego: zielony, niebieski i szary. Uczestnicy przeanalizują bezpośredni i pośredni ślad wodny centrów danych, a także lokalny charakter zużycia wody, który może prowadzić do napięć społecznych i protestów mieszkańców. Zajęcia obejmą również przykłady pozytywnego wykorzystania AI w zarządzaniu wodą, ochronie środowiska i działaniach na rzecz klimatu.

Etyczne, społeczne, gospodarcze implikacje cyfryzacji i AI – 20 godzin (w tym 16 godzin praktycznych)

Blok poświęcony jest etycznym, społecznym i organizacyjnym konsekwencjom wykorzystania sztucznej inteligencji. Uczestnicy poznają najważniejsze dylematy etyczne związane z projektowaniem, wdrażaniem i użytkowaniem systemów AI oraz przeanalizują sytuacje, w których technologie mogą prowadzić do niepożądanych skutków społecznych. Omówione zostaną zagadnienia przejrzystości, odpowiedzialności, sprawiedliwości algorytmicznej, ryzyka dyskryminacji i wykluczenia społecznego oraz relacji pomiędzy człowiekiem a technologią w różnych obszarach życia społecznego i zawodowego. W części warsztatowej uczestnicy będą analizować rzeczywiste przypadki wykorzystania AI oraz obowiązujące ramy regulacyjne, w tym AI Act, a następnie wypracują praktyczne sposoby identyfikacji i ograniczania ryzyk etycznych związanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w organizacjach. Sztuczna inteligencja coraz częściej wpływa na decyzje dotyczące ludzi – od rekrutacji i oceny zdolności kredytowej po moderację treści czy dostęp do usług publicznych. Zajęcia wyjaśniają, w jaki sposób prawa człowieka przekładają się na projektowanie, wdrażanie i wykorzystywanie systemów AI oraz jakie obowiązki wynikają z europejskich regulacji, w szczególności AI Act. Omówione zostaną również podstawowe założenia zarządzania systemami sztucznej inteligencji (AI Governance), obejmujące zarządzanie ryzykiem, nadzór nad systemami AI oraz zapewnienie zgodności z wymaganiami regulacyjnymi i standardami organizacyjnymi. W części praktycznej uczestnicy przeanalizują rzeczywiste studia przypadków oraz nauczą się identyfikować i ograniczać ryzyka prawne, etyczne, regulacyjne i reputacyjne związane z wykorzystaniem AI w organizacjach. Sztuczna inteligencja zmienia sposób funkcjonowania organizacji, gospodarki i administracji publicznej, wpływając na modele biznesowe, rynek pracy, konkurencyjność oraz odporność organizacji. Zajęcia pokazują, jak oceniać społeczne i gospodarcze konsekwencje wdrażania AI oraz uwzględniać je w strategiach organizacji, procesach zarządzania zmianą i politykach publicznych. W części praktycznej uczestnicy przeanalizują studia przypadków, zidentyfikują szanse i ryzyka związane z wykorzystaniem AI oraz wypracują rekomendacje wspierające odpowiedzialne wdrażanie AI z perspektywy biznesowej, społecznej, regulacyjnej oraz zasad zarządzania systemami sztucznej inteligencji (AI Governance).

Razem: 174 godziny zajęć, w tym 84 godziny zajęć praktycznych.