Konkurs o nagrodę KNoP
DZIEKAN
KOLEGIUM NAUK O PRZEDSIĘBIORSTWIE
SZKOŁY GŁÓWNEJ HANDLOWEJ W WARSZAWIE
I PRZEWODNICZĄCA KAPITUŁY NAGRODY
Nagrodę przyznaje się za indywidualną pracę naukową obywatela Rzeczypospolitej Polskiej, wnoszącą nowe wartości teoretyczne i praktyczne do dorobku nauk ekonomicznych, w zakresie ekonomii lub zarządzania.
I edycja Konkursu obejmuje prace opublikowane w latach 2007-2008. Wniosek do Kapituły o przyznanie Nagrody, wraz z uzasadnieniem, może zgłosić każdy pracownik posiadający stopień naukowy lub przedstawiciel praktyki gospodarczej. Do wniosku powinna zostać załączona zgoda autora oraz 3 egzemplarze pracy.
Wnioski należy składać (osobiście lub pocztą) w Biurze Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa, Al. Niepodległości 164, bud. F, pokój 105.
PRZEWODNICZĄCA DZIEKAN
Prof. dr hab. Elżbieta Mączyńska Prof. dr hab. Andrzej Herman
Załącznik:
Nagroda Kolegium za najlepszą prace z zakresu nauk o przedsiębiorstwie została przyznana...
Teorie przedsiębiorstw
Adam Noga
Przedmiotem i celem badawczym książki Teorie przedsiębiorstw jest pokazanie jak ważne dla decyzji o zakładaniu przedsiębiorstw, dla decyzji kształtujących zarządzanie i funkcjonowanie przedsiębiorstw oraz przede wszystkim dla decyzji o jego rozwoju mają poszukiwania teorii przedsiębiorstw. Autor spróbował również w niej pokazać w jaki sposób teoria przedsiębiorstw może być pomocna w zrozumieniu procesów makroekonomicznych i prowadzeniu polityk gospodarczych: pieniężnej i fiskalnej oraz różnych typów polityk rozwojowych.
Dotychczas w analizie i kształtowaniu polityk fiskalnej, pieniężnej czy rozwojowych wystarczała dość uproszczona wersja jednej z teorii przedsiębiorstwa, teorii neoklasycznej. Postęp w badaniach nad teorią przedsiębiorstwa może mieć więc kolosalne znaczenie w zrozumieniu stopnia skuteczności polityk makroekonomicznych oraz w programowaniu tych polityk. Może się okazać, że konsekwentnie popełniamy błędy w policy mix przyjmując, że w świetle domniemanej przez nas teorii przedsiębiorstwa „stan przedsiębiorstw” jest strukturalnym ograniczeniem efektów polityk gospodarczych. W książce autor pokazuje, że tak nie jest. Efekty polityk gospodarczych okazują się bardzo różne dla różnych przedsiębiorstw i polityka gospodarcza doprowadza do trudnych do prognozowania stanów gospodarki.
Sens zajmowania się teorią przedsiębiorstwa tkwi w jej pożytkach. Ogłoszono już dziesiątki teorii przedsiębiorstwa, a zarazem z rozżaleniem stwierdza się, że brakuje tej jednej – potrzebnej – podkreśla autor publikacji. Dodaje, że przedsiębiorstwo jako jeden z najważniejszych wynalazków cywilizacyjnych – jak to genialnie zauważał Edward Lipiński – wciąż stanowi kluczową podstawę gospodarki pozwalającą na tworzenie bogactwa narodów i uczestnictwo ludzi w tym tworzeniu (pracę) .
Nieprzypadkowo zatem w swej publikacji Teorie Przedsiębiorstw prof. Adam Noga wskazuje że żadna z analizowanych 27 teorii nie stwarza możliwości zintegrowania wszystkich autonomicznych celów powstawania, funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw. Proponuje więc autorską teorię przedsiębiorstw, w odróżnieniu od dwudziestu siedmiu prezentowanych teorii przedsiębiorstwa (w liczbie pojedynczej), której „budulcem” są użyteczności gospodarstw domowych jako kreatorów wszystkich aktywów przedsiębiorstwa (materialnych, pieniężnych, ludzkich, intelektualnych, społecznych itd.). Przedsiębiorstwami w myśl tej teorii określa: względnie trwałe organizacje i instytucje gospodarki - przyjmujące w różnych krajach i okresach historycznych różne formy prawne, w tym szczególnie własnościowe – które dzięki swoim licznym odkrytym i potencjalnym autonomicznym zdolnościom (celom) zapewniają gospodarstwom domowym wyższą długookresową użyteczność z posiadanych przez nie kapitałów (ludzkiego, rzeczowego, pieniężnego, intelektualnego, społecznego), niż mogłyby one same osiągnąć przez własne gospodarowanie (ekonomię Arystotelesowską) w gospodarce rynkowej, państwowej lub jakiejkolwiek ich mieszance.
W autorskiej koncepcji mówi się o teorii przedsiębiorstw, próbującej wyjaśniać różnego rodzaju przedsiębiorstwa. Specjalną uwagę skupia się jednakże na teorii przedsiębiorstwa A, które nazywa się konfirmą. Konfirma to połączenie dwóch słów: konsumenta i firmy. Profesor Adam Noga pokazuje, że we współczesnym, tak niepewnym, zmiennym, turbulentnym środowiska powstawania i upadku przedsiębiorstw najbardziej trwałe przedsiębiorstwa, to takie, które – jak Google czy Asseco – kreują gospodarstwa domowe we wszystkich swoich rolach: przedsiębiorcy, właściciela, menedżera, pracownika a przede wszystkim konsumenta.Im więcej w gospodarce przedsiębiorstw staje się konfirmami, gospodarka charakteryzuje się wyższym stopniem konfirmacji, więcej podmiotów w gospodarce charakteryzuje się oczekiwaniami przedsiębiorczymi, tym mniej groźne w niej okazują się zjawiska monopolizacji i dominacji oraz staje się ona bardziej odporna na złą politykę monetarną i fiskalną oraz negatywne szoki podażowe i popytowe. Przedsiębiorstwa, które nie potrafią stać się konfirmami przyczyniają się okresowo do głębokich kryzysów gospodarek. Ich czas jest jednakże policzony, choćby jak bardzo wielkimi dzisiaj były.
Książka jest adresowana zarówno do badaczy teorii ekonomii, studentów, jak i do obecnych oraz przyszłych przedsiębiorców, menedżerów i polityków gospodarczych. Wypełnia lukę istniejącą w literaturze nauk ekonomicznych, przez co stanowi istotny wkład w rozwój teorii przedsiębiorstwa. Jednocześnie przedstawione opracowanie ma istotne znaczenie dla praktyki gospodarczej i kolejnych badań naukowych. Teoria przedsiębiorstwa odgrywa ważną rolę w określeniu właściwej skali przedsiębiorstwa, stopnia jego elastyczności, co ma szczególnie znaczenie w dobie burzliwej zmienności otoczenia gospodarczego, która stała się dominująca cechą naszych czasów.
Dr Monika Szczerbak
Sekretarz Naukowy Kapituły