Ocena dorobku naukowego i organizacyjnego prof. Leonida Hurwicza

Warszawa, dnia 12 stycznia 1994 r.

Wojciech Maciejewski
Uniwersytet Warszawski

Ocena dorobku naukowego i organizacyjnego Prof. Leonida Hurwicza
w związku z wszczęciem procedury nadania mu doktoratu honoris causa
Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie

Prof. Leonid Hurwicz należy do wąskiego grona najbardziej wybitnych uczonych światowych zajmujących się szeroko rozumianą ekonomią matematyczną, a może szerzej teorią ekonomii. Lista jego najważniejszych publikacji zawiera ponad 100 pozycji. Wśród współautorów jego dorobku znaleźć można wszystkie liczące się osobowości w środowisku ekonomii światowej okresu po drugiej wojnie światowej. Każda strona spisu jego publikacji mogłaby być wystarczającym powodem do dumy dla wielu uznanych autorytetów.

Dla nas Polaków na szczególne podkreślenie zasługuje fakt jego polskich korzeni. Rodzice prof. Hurwicza byli Polakami. Tylko wydarzenia pierwszej wojny światowej sprawiły, że urodził się w Moskwie, dokąd uciekli jego rodzice. Cały okres międzywojenny spędził w Warszawie, dokąd wrócił wraz z rodziną. Na Uniwersytecie Warszawskim w 1938 roku ukończył studia prawnicze. Następne lata spędził na studiach ekonomii w najbardziej prestiżowych ośrodkach nauki światowej: London School of Economics (1938-1939), Institut des Hautes Etudes Internationales, Geneva (1939-1940), Harvard University (1941) i The University of Chicago (1940-1942). Jest to naprawdę imponujący przegląd ośrodków i szkół ekonomii.

W początkowym okresie zainteresowania naukowe prof. Hurwicza skupiały się wokół różnych teoretycznych problemów ekonometrii. Prace swoje publikował w najbardziej prestiżowym wydawnictwie „Econemetrica”, organie Econometric Society. W 1949 roku uzyskał prestiżowy stopień Fellow tego Towarzystwa, a w 1969 roku został Prezydentem Econometric Society. Prof. Hurwicz był również w latach 1944-46 współpracownikiem historycznej już grupy badaczy modelowania ekonometrycznego, która stworzyła podstawy nowoczesnej ekonometrii, tak zwanej Cowles Commission.

Drugi nurt badań dotyczy różnych zagadnień optymalizacji decyzji w zagadnieniach ekonomicznych. Cechą charakterystyczna tego kierunku badań naukowych prof. Hurwicza jest fakt, iż problemy optymalizacji interesowały go nie tylko z punktu widzenia techniki optymalizacji, ale również – czy może przede wszystkim – ekonomicznych problemów z nimi związanych. I w tym przypadku również prace były prowadzone z najlepszymi naukowcami ostatnich pięćdziesięciu lat na świecie. Trudno znaleźć znaczące nazwisko w tym środowisku, z którym prof. Hurwicz nie prowadziłby wspólnych badań.

Kolejny kierunek zainteresowań badawczych to problemy mikroekonomii, zachowania firm, kwestii informacji. Istotna część jego dorobku naukowego dotyczy zagadnień równowagi ogólnej rozpatrywanych przy różnych założeniach wyjściowych. I w tych dziedzinach również powtórzyć można to, co już napisałem w przypadku ekonometrii i badań operacyjnych, iż profesor współpracuje zawsze z najlepszymi nazwiskami w danej dziedzinie, publikuje w najlepszych specjalistycznych wydawnictwach naukowych, jest członkiem najbardziej prestiżowych towarzystw naukowych z danej dziedziny.

Prof. Hurwicz był pracownikiem takich uniwersytetów jak: MIT, The Uniwersity of Chicago, Stanford University, Harvard University, University of California, Berkeley, University of Minnesota i wielu innych. Trudno o prestiżowy uniwersytet w Ameryce, z którym przez pewien czas nie byłby związany profesor Hurwicz.

Prof. Hurwicz jest członkiem większości liczących się towarzystw ekonomicznych w Ameryce i na świecie. W wielu z nich pełnił, w niektórych nadal pełni wysokie funkcje. Jest członkiem redakcji naukowych wielu najlepszych międzynarodowych czasopism naukowych. Niezależnie od działalności czysto naukowych pełnił wiele funkcji doradczych w znaczących organizacjach i agencjach. Jest zapraszany z cyklami wykładów do wielu uniwersytetów na świecie. Duża ich część dotyczy uniwersytetów dalekiego wschodu.

W ostatnich latach Prof. Hurwicz podjął tematy transformacji systemowej, szczególnie przejścia od gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej. W związku z tymi zainteresowaniami, a może nie tylko dlatego, w ostatnim okresie odwiedzał Polskę, dając wykłady w obecnej Szkole Głównej Handlowej. Miałem przyjemność uczestniczyć w niektórych. Wiem, że cieszyły się ogromnym zainteresowaniem polskich ekonomistów i studentów ekonomii.

Jest dla mnie ogromnym zaszczytem, że Rada Naukowa Kolegium Gospodarki Światowej zwróciła się do mnie z prośbą o przedstawienie opinii w sprawie nadania doktoratu honoris causa tak znakomitemu uczonemu, jakim niewątpliwe jest Profesor Hurwicz. Przedstawiony przeze mnie krótki przegląd zasadniczej działalności i jego osiągnięć naukowych pozwala stwierdzić, iż nadanie doktoratu honoris causa Szkoły Głównej Handlowej Prof. Leonidowi Hurwiczowi jest ze wszystkich miar uzasadnione. Każdy, najlepszy uniwersytet na świecie byłby zaszczycony mając w gronie swoich doktorów honoris causa takiego człowieka.