Biografia Aleksandra Dubczeka

Aleksander Dubczek (1921 – 1992)

Działacz partyjny i państwowy w Czechosłowacji i na Słowacji, znany głównie od 1968 r. z powodu dążeń do zreformowania systemu komunistycznego. Urodził się 21 listopada 1921 r. w Uhrowicach nad Bobrawą na Słowacji. W latach 1938-1941 uczeń ślusarski, od 1939 r. członek Komunistycznej Partii Czechosłowacji. Pracownik zakładów Skoda w Dubnicy w latach 1941-1945, uczestnik powstania słowackiego jesienią 1944 r. od 1945 r. pełnił liczne funkcje partyjne, począwszy od członka Powiatowego KPCz w Trencinie, aż do I Sekretarza Komitetu Centralnego w 1968 r. Od 1951 r. deputowany do Zgromadzenia Narodowego Czechosłowacji i Słowacji.

Ukończył zaoczne studia prawnicze w Bratysławie. W latach 1955-1958 był słuchaczem szkoły partyjnej w Moskwie. W końcu lat sześćdziesiątych wypowiadał się za reformowaniem systemu partyjnego i państwowego, propagując hasło socjalizmu z „ludzką twarzą”. Pod wpływem dążeń demokratycznych społeczeństwa Antonin Nawrotny ustąpił z funkcji I Sekretarza Komitetu Centralnego KPCz, a funkcję tę 8 stycznia 1968 objął Aleksander Dubczek. W styczniu 1968 r. przewodniczył Komisji do spraw przygotowania XIV Nadzwyczajnego Zjazdu KPCz. Od kwietna 1968 r. przewodniczył Radzie Obrony Państwa i Zgromadzeniu Narodowemu Czechosłowacji.

Pozbawiony funkcji w wyniku interwencji państw Układu Warszawskiego, w latach 1969-1984 był ambasadorem Czechosłowacji w Turcji, następnie bez określonego zajęcia. W latach 1975-1984 był pracownikiem przedsiębiorstwa leśnego w Bratysławie. Emerytowany oficjalnie w 1968 r.

Do życia politycznego powrócił Aleksander Dubczek w grudniu 1989 r. Zrezygnował z kandydowania na prezydenta Czechosłowacji. Wybrany na Przewodniczącego Zgromadzenia Narodowej Czeskiej i Słowackiej Republiki Federacyjnej, pełnił tę funkcję do czerwca 1992 r. W latach 1989-1991 był członkiem słowackiego ruchu społecznego, a następnie partii „Społeczność Przeciw Przemocy”. Od marca 1992 r. przewodniczył Partii Socjaldemokratycznej Słowacji.

W wyniku obrażeń odniesionych w wypadku samochodowym zmarł 7 listopada 1992r.

Wniosek o nadanie Aleksandrowi Dubczekowi tytułu doktora honoris causa przedstawiła Senatowi SGPiS dziekan Wydziału Ekonomiczno-Społecznego prof. dr hab. Alicja Sajkiewicz. Uwzględniając humanistyczne aspekty działalności Aleksandra Dubczeka Senat przyjął wniosek i zwrócił się do Senatu Uniwersytetu Warszawskiego z prośbą o zaopiniowanie Kandydata. Na podstawie jednomyślnie przyjętej przez Senat UW opinii, sporządzonej przez prof. dr hab. Jerzego Tomaszewskiego, Senat SGPiS podjął 4 lipca 1990 r. uchwałę o nadaniu Aleksandrowi Dubczekowi tytułu Doktora Honoris Causa Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie. Z powodu zgonu A. Dubczeka nie nastąpiło uroczyste wręczenie dyplomu.