Informacje ogólne
Badania naukowe są - obok dydaktyki - jednym z filarów działalności Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Skupione są w pięciu kolegiach:
- Kolegium Analiz Ekonomicznych,
- Kolegium Ekonomiczno-Społecznym,
- Kolegium Gospodarki Światowej,
- Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie,
- Kolegium Zarządzania i Finansów.
Prace badawcze prowadzą także zespoły innych jednostek, takich jak Ośrodek Rozwoju Studiów Ekonomicznych, Centrum Informatyczne. Ich merytoryczna charakterystyka jest odzwierciedleniem zróżnicowania profesjonalnych zainteresowań naukowych zespołów w Kolegiach i innych jednostkach. Zawiera ona zwięzły opis działalności naukowej poszczególnych jednostek.
Tematyka i zakres prac badawczych powadzonych w Kolegium nawiązują do światowych nurtów badań w dyscyplinie ekonomia, a uzyskane wyniki teoretyczne oraz aplikacyjne mają istotne znaczenie dla rozwoju poszczególnych obszarów nauki z zakresu: makro i mikroekonomii, ekonomii matematycznej, ekonomii finansowej, ekonomii rozwoju, polityki ekonomicznej, teorii ekonometrii i ekonometrii stosowanej, teorii i praktyki procesów decyzyjnych, modelowania rynków finansowych i modelowania ubezpieczeń, statystyki matematycznej, statystyki społecznej, metody reprezentacyjnej, demografii i demografii społecznej oraz informatyki gospodarczej.
Rozwiązania teoretyczne oraz zastosowania praktyczne prowadzonych w Kolegium badań tworzą podstawy nowego, wielowymiarowego ujęcia ekonomii rozwoju i polityki społeczno-ekonomicznej opartej na wiedzy i zaawansowanych metodach ilościowych.
Badania w obszarze ekonomii koncentrują się na kwestiach dotyczących determinant wzrostu gospodarczego oraz modeli i teorii wzrostu, rozwoju polskiej gospodarki w okresie kryzysu i pokryzysowym oraz jego aspektach makroekonomicznych, społecznych i instytucjonalnych. Uznanym nurtem prac badawczych realizowanych w tym obszarze są badania koniunktury gospodarczej, które znajdują się w czołówce badań diagnostycznych i projekcyjnych dotyczących polskiej gospodarki. W ramach wieloletniego programu badawczego analizowane są makroekonomiczne, regionalne, społeczne i instytucjonalne aspekty współczesnej problematyki rozwojowej, a realizacja tego programu pozwala na interdyscyplinarne ujmowanie zagadnień ekonomii rozwoju oraz strategicznego programowania rozwoju. Tematyka prac badawczych obejmuje także szczegółowe zagadnienia związane z problematyką ekonomiczną, w tym: system zabezpieczania społecznego, zmiany na rynku pracy, znaczenie czynników instytucjonalnych i prowadzonej w tym zakresie polityki, kondycja gospodarstw domowych i ich zobowiązania płatnicze w sytuacji spowolnienia gospodarki.
Prace w obszarze badań ekonometrycznych i analizy procesów decyzyjnych obejmują teorię tych dyscyplin (np. zagadnienie kointegracji, algorytmy meta heurystyczne) oraz ich praktyczne zastosowania w różnych obszarach ekonomii, m.in. w analizie tempa konwergencji gospodarczej, modelowaniu rynków finansowych, analizie rynku telefonii komórkowej, identyfikacji mechanizmów migracyjnych, badaniu efektywności negocjacji, badaniu wyceny i zabezpieczenia płatności ubezpieczeniowych, analizie rynku mieszkaniowego i skutecznych mechanizmów podejmowania decyzji.
W obszarze ekonomii matematycznej i matematyki finansowej główny kierunek prac aplikacyjnych dotyczy podstaw matematycznych analiz ubezpieczeniowych, rozwoju teorii gier, teorii grupowego wyboru oraz matematyki finansowej w zakresie miar ryzyka. Prace realizowane w tym zakresie wymagają rozwiązywania trudnych kwestii metodycznych, a główny kierunek zastosowań praktycznych dotyczy opisu procesów społeczno-gospodarczych za pomocą modeli matematycznych. W szczególności, w ostatnim czasie dokonano aplikacji metod z obszaru rachunku prawdopodobieństwa i matematyki finansowej do analizy ważności głosowania, podejmowania decyzji finansowych, badania wpływu wydatków endogenicznych na cykl koniunkturalny.
Badania w obszarze demografii i statystyki dotyczą przemian zachodzących w procesach reprodukcji ludności w Polsce i w Europie oraz ich społeczno-ekonomicznego kontekstu, zastosowań statystyki małych obszarów do analizy i pomiaru ubóstwa, czynników zachowań ekonomicznych jednostek oraz pomiaru kapitału intelektualnego w ujęciu regionalnym. Prowadzone badania w zakresie procesów demograficznych są powiązane z głównym nurtem badań społecznych i demograficznych w Europie i opierają się m.in. na danych pozyskiwanych z dużych reprezentatywnych badań prowadzonych we współpracy międzynarodowej. Uzyskane wyniki dostarczają wiedzy dotyczącej procesów ważnych dla rozwoju ekonomicznego i modelu polityki społecznej w zakresie reprodukcji ludności, zakładania i rozwoju rodzin, stanu zdrowia i zachowań na rynku pracy.
W zakresie informatyki gospodarczej do wiodących kierunków badawczych należy problematyka wpływu technologii informatycznych na procesy społeczne i gospodarcze, pomiar społeczeństwa informacyjnego, w tym sieci społecznościowych, modelowanie systemów informatycznych, ich architektury i cyklu życia oraz platform integracyjnych zasobów informacyjnych. Badania prowadzone w zakresie informatyki gospodarczej mają charakter analizy zagadnień teoretycznych i rozwiązań praktycznych, z autorskimi propozycjami nowych teoretycznych koncepcji i modeli, jak również ich praktycznej weryfikacji. Do szczególnie cennych należą prace obejmujące zaawansowane rozwiązania w zakresie implementacji inteligentnych systemów zarządzania wiedzą w złożonych technologicznie systemach biznesowych.
Wyniki badań prowadzonych w Kolegium znajdują bezpośrednie zastosowanie w praktyce gospodarczej wspomagając informacyjnie komisje rządowe oraz instytucje resortowe w aktualne dane o tendencjach rozwojowych w ważnych sektorach gospodarki; stanowią także podstawę dla formułowania polityk w zakresie zagadnień społecznych w Polsce.
Wyniki uzyskiwane w prowadzonych badaniach służą stałemu wzbogacaniu oferty dydaktycznej pracowników Kolegium, zwłaszcza na studiach magisterskich, podyplomowych i doktoranckich. Co roku uruchamiane są nowe przedmioty autorskie oraz aktualizowana jest tematyka prowadzonych seminariów. Wyniki badań oraz pozyskane bazy danych udostępniane są studentom przygotowującym prace licencjackie, magisterskie oraz rozprawy doktorskie.
Badania prowadzone w Kolegium opierają się na stałej współpracy międzynarodowej, a prace naukowe charakteryzują się wysokim poziomem merytorycznym i są prezentowane na międzynarodowych konferencjach oraz publikowane w czasopismach o zasięgu krajowym i międzynarodowym. Pracownicy Kolegium są uznanymi i cenionymi ekspertami w wielu dziedzinach dotyczących rozwoju ekonomicznego i społecznego w Polsce i w Europie.
Strona Kolegium: www.sgh.waw.pl/kae/
Kolegium Ekonomiczno-Społeczne
Działalność naukowa prowadzona w Kolegium Ekonomiczno-Społecznym charakteryzuje się szerokim spektrum badanych zagadnień oraz interdyscyplinarnym podejściem badawczym. Zainteresowania badawcze dotyczyły głównie problemów globalizacji, europeistyki, polityki społecznej i regionalnej.
Zagadnienia globalizacji dotyczyły rozwoju gospodarczego oraz zrównoważonego w kontekście globalizacji, społecznych i kulturowych skutków globalizacji, zmian społecznych generowanych przez globalizację. W zakresie europeistyki badania dotyczyły problemów europejskich, w tym, finansów publicznych, wielokulturowości oraz religijności, systemu prawnego i dialogu społecznego. W ramach badań nad polityką społeczną podjęto sprawę świadomości ubezpieczeniowej Polaków, następstw starzenia się Polaków, lokalnej polityki społecznej oraz barier rozwoju gospodarki lokalnej. Inne analizowane zagadnienia dotyczyły m.in. Chin, historii gospodarki centralnie kierowanej, płci kulturowej oraz reform administracji publicznej w Polsce.
Bardzo aktualne rezultaty i ważne dla polityki gospodarczej państwa osiągnął zespół prowadzący badania nad ewolucją sektora finansów publicznych w UE. Zwłaszcza zanalizowana zmiana zasad udzielania pomocy publicznej w UE jest istotna dla przetrwania niektórych gałęzi w warunkach kryzysu gospodarczego. Dokonana porównawcza analiza opodatkowania dochodu w Polsce i krajach UE jest istotna z punktu widzenia zdolności polskiej gospodarki do przyciągania inwestycji zagranicznych.
Inny zespół uzyskał wartościowe rezultaty badając nowe zjawiska w wymiarze globalnym. Zwłaszcza opis ekspansji korporacji transnarodowych z Chin i Indii wskazuje, że globalizacja wchodzi w nową fazę, której potencjalne następstwa są trudne do przewidzenia. Bardzo ważne badania dotyczyły historii reform administracji publicznej w Polsce oraz postulowanych, dalszych zmian w administracji. Potrzeba ich wprowadzenia wynika nie tylko z wadliwości funkcjonowania obecnego aparatu, lecz również nowych problemów: relacji z krajami UE, zmian demograficznych, upowszechniania się internetu.
Ważne poznawczo rezultaty osiągnął zespół w pracy badającej rolę Chin w stosunkach międzynarodowych. Ze względu na rosnące znaczenie gospodarcze i polityczne Chin są to ważne badania. Istotne z metodologicznego punktu widzenia rezultaty osiągnięte zostały w zakresie badania ekonomii ewolucyjnej. Praca na styku teorii ekonomii i historii myśli ekonomicznej przybliża wciąż mało znany w Polsce ten nurt badań ekonomicznych. Kontrowersyjne zagadnienia związane z rozprzestrzenianiem się islamu w Europie podjął zespół Katedry Socjologii. Badania te niespodziewanie uzyskały polski kontekst, dzięki inicjatywie wybudowania meczetu w Warszawie. Również badania nad płcią kulturową dotykają wrażliwych społecznie zagadnień.
Badania z zakresu polityki społecznej, socjologii ekonomicznej, historii gospodarczej, administracji publicznej, globalizacji, ubezpieczeń społecznych stanowią istotny wkład dla rozwoju teorii poszczególnych dyscyplin naukowych. Szczególnie nowatorskie są badania na temat konsekwencji rozwoju Internetu. Są one na tyle nowe, że występują trudności z zaklasyfikowaniem ich do określonej dziedziny. Interesujące poznawczo są rezultaty w badaniach dialogu społecznego w Polsce. Ze względu na wieloletnią kontynuację pozwalają one śledzić dynamikę zjawiska. Podobne walory ma praca prowadzona nad historią gospodarczą PRL. Badania w tym zakresie są prowadzone od kilku lat.
Wyniki prowadzonych prac badawczych są włączane do wykładów na starszych latach studiów, a także do zajęć na studiach podyplomowych i doktoranckich. Są one również podstawą licznych publikacji oraz ekspertyz.
Strona kolegium: www.sgh.waw.pl/kes/
Prowadzenie badań naukowych stanowi główny obszar działalności Kolegium Gospodarki Światowej. Prace badawcze realizowane były w ramach badań statutowych, badań własnych oraz projektów badawczych. Znaczna część projektów badawczych wykonywana jest również we współpracy z ośrodkami naukowymi innych krajów przy wykorzystaniu zagranicznych źródeł finansowania. Do ważnych form aktywności kadry naukowo-badawczej Kolegium należy ponadto zaliczyć przygotowywanie ekspertyz na potrzeby polskiej praktyki gospodarczej.
Podobnie jak w poprzednich latach, tematyka działalności naukowo-badawczej Kolegium w roku 2009 obejmowała szereg kluczowych aspektów teoretycznych i praktycznych współczesnej makroekonomii, a zwłaszcza ekonomii międzynarodowej, integracji regionalnej i finansów. Dotyczyła ona również analizy mikroekonomicznej, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii marketingu międzynarodowego i zarządzania przedsiębiorstwami, przygotowano również kilka opracowań z zakresu prawa międzynarodowego (prywatnego i publicznego). Jednym z priorytetowych kryteriów wyboru tematów badawczych było ich znaczenie dla gospodarki.
Wszystkie zrealizowane w omawianym okresie projekty mieściły się w czterech podstawowych specjalnościach naukowych Kolegium Gospodarki Światowej, którymi są wymienione niżej grupy tematyczne:
- analiza nowych zjawisk w gospodarce światowej i ich skutków dla Polski;
- proces integracji europejskiej a interesy ekonomiczne Polski;
- determinanty międzynarodowej konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki;
- międzynarodowa konkurencyjność polskich przedsiębiorstw, branż i gałęzi.
Prace badawcze prowadzone w ramach pierwszej z tych specjalności koncentrowały się na analizie - z polskiej perspektywy - zmian, jakie obecnie zachodzą we współczesnej gospodarce globalnej, zarówno w handlu światowym, jak też w dziedzinie międzynarodowych przepływów czynników wytwórczych. Przedstawiając nowe tendencje w dziedzinie wymiany towarów i usług, wskazywano na rosnącą współzależność handlu zagranicznego i współpracy produkcyjnej oraz na negatywne skutki obecnego globalnego kryzysu gospodarczego, nasilenia się tendencji protekcjonistycznych i braku porozumienia w sprawie nowej rundy wielostronnych negocjacji handlowych. Sporo uwagi poświęcono kluczowej roli obrotów wewnątrzkorporacyjnych, tj. transakcji gospodarczych realizowanych w ramach działalności korporacji transnarodowych (KTN). Zajmowano się delokalizacją i fragmentaryzacją produkcji dóbr materialnych i usług, a zwłaszcza doświadczeniami krajów Europy Środkowej i Wschodniej oraz Chin w dziedzinie offshoringu w sektorze bankowym. Kontynuowano prowadzone od kilku już lat badania nad zagraniczną ekspansją ekonomiczną krajów Azji Wschodniej (z Chinami na czele) i Południowo-Wschodniej.
Dokonano również syntezy wyników dostępnych badań empirycznych poświęconych ocenie wpływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych KTN na transfer i dyfuzję wiedzy w krajach przyjmujących. Analizowano czynniki rozwoju technologicznego oraz kierunki oddziaływania systemów finansowych na innowacyjność gospodarek krajów OECD. Ponadto analizowano kwestię ryzyka na międzynarodowych rynkach finansowych i problem zależności rozwoju gospodarczego małych krajów wyspiarskich od turystyki przyjazdowej.
Problematyka europejskiej integracji ekonomicznej, stanowiąca drugi kierunek specjalizacji naukowej Kolegium, to dominujący nurt w badaniach prowadzonych w roku 2009. Poświęcono jej, bowiem nie tylko większość zrealizowanych opracowań, ale też szereg konferencji naukowych. Dotyczyły one przede wszystkim nowych zjawisk i tendencji w działalności Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania strefy euro i europejskiego rynku finansowego, stanu i kierunków reform finansów publicznych, struktury oszczędności finansowych w wybranych krajach członkowskich, polityki handlowej UE w odniesieniu do usług, jak też bezpieczeństwa energetycznego (w kontekście porozumienia czołowych producentów i eksporterów gazu ziemnego). Analizowano również wpływ ostatniego rozszerzenia UE na pozycję gospodarczą Niemiec w Europie Środkowej, na rozwój krajów bałtyckich oraz na politykę sąsiedztwa i współpracy ekonomicznej UE z krajami wschodniego pogranicza (tj. z Ukrainą, Białorusią i Rosją).
W ramach badań dotyczących trzeciej specjalności naukowej Kolegium, tzn. międzynarodowej konkurencyjności polskiej gospodarki, powstały w 2009 r. pogłębione opracowania poświęcone analizie pozycji Polski w handlu światowym na początku XXI wieku, roli wymiany wewnątrzgałęziowej w naszych obrotach towarowych z zagranicą i kwestie restrykcji w handlu usługami. Zbadano ewolucję pozycji konkurencyjnej naszego kraju – w porównaniu z pozostałymi państwami członkowskimi UE - w międzynarodowym podziale pracy oraz uwarunkowania instytucjonalne i wyniki transformacji rynkowej w Polsce na tle doświadczeń innych krajów Europy Środkowej i Wschodniej. Jako tematy priorytetowe potraktowano kluczowe aspekty ekonomii członkostwa Polski w UE i skutki pierwszych 5 lat tego członkostwa, a także determinanty, metody i perspektywy poprawy innowacyjności polskiej gospodarki (na tle tendencji europejskich i ogólnoświatowych).
W kolejnej grupie, stanowiącej czwartą specjalność naukową KGŚ, mieściły się opracowania dotyczące funkcjonowania polskich przedsiębiorstw na rynku globalnym i na jednolitym rynku europejskim, ze szczególnym uwzględnieniem rynku Niemiec, jako najważniejszego naszego partnera ekonomicznego. Koncentrowały się one na analizie modeli internacjonalizacji działalności przedsiębiorstw, strategii kooperacji firm przemysłowych z podmiotami krajowymi i zagranicznymi, kwestii międzynarodowego zarządzania i marketingu, metod finansowania oraz wpływu kompozycji działań związanych z wiedzą na wyniki finansowe przedsiębiorstw. W ramach powyższej grupy badawczej sporo miejsca poświęcono też problemom logistyki i transportu, znaczeniu klastrów w rozwoju regionalnym, roli marketingu w działalności samorządów terytorialnych i perspektywom marketingu usług publicznych, zasadom ochrony konkurencji w działalności platform handlu elektronicznego, prawnym uwarunkowaniom internacjonalizacji działalności marketingowej, postępowaniu nabywców dóbr luksusowych, jak też specyfice doświadczeń biznesowych polskich kobiet.
Podkreślić należy, że samodzielni i niesamodzielni pracownicy Kolegium Gospodarki Światowej wykorzystali wyniki prowadzonych przez siebie badań do przygotowania licznych publikacji, wydawanych nie tylko po polsku, lecz także po angielsku i w innych językach obcych. O ścisłym powiązaniu prowadzonych badań z potrzebami praktyki świadczy fakt sporządzenia w 2009 roku 33 ekspertyz na zlecenie polskich instytucji publicznych i przedsiębiorstw oraz Komisji Europejskiej.
Przejawem aktywności naukowej pracowników Kolegium Gospodarki Światowej było też zorganizowanie konferencji krajowych jak i międzynarodowych, podczas których mieli oni możliwość przedstawienia wyników swych prac badawczych.
Strona Kolegium: www.sgh.waw.pl/kgs/
Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie
Prace naukowo-badawcze prowadzone przez Kolegium koncentrowały się wokół identyfikacji dziedzin, czynników i mechanizmów, które mogą w perspektywie najbliższych lat umożliwić Polsce dołączenie do grupy krajów wysoko rozwiniętych, charakteryzujących się gospodarka opartą na wiedzy. Ważnym zamierzeniem badawczym wielu prac była identyfikacja możliwych źródeł sukcesu przedsiębiorstw i potencjalnych przyczyn porażek. Teoretyczne koncepcje zrealizowanych badań były poddane weryfikacji empirycznej. Wyniki wielu badań mają charakter prognoz ostrzegawczych; pokazując rosnącą niepewność i nowe ryzyka w działalności przedsiębiorstw. Jednocześnie zostały opisane podstawowe, możliwe scenariusze, które umożliwiają wykorzystanie rysujących się szans we współczesnej gospodarce światowej.
Znaczenie dla dalszych badań ma przegląd i analiza teorii zarządzania przedsiębiorstwem w świetle nowych trendów gospodarczych i uwarunkowań globalnych. Kontynuowane były prace nad sformułowaniem nowych paradygmatów przedsiębiorstwa.
Priorytety badawcze w 2009 roku obejmowały trzy obszary:
- konkurencyjność i innowacyjność przedsiębiorstw,
- demografia przedsiębiorstw,
- wartość przedsiębiorstwa.
Szereg prac dotyczyło uwarunkowań rozwoju przedsiębiorczości i przedsiębiorstwa; a w szczególności takich spraw jak:
- nowe czynniki globalne, regionalne i lokalne a rozwój i innowacyjność przedsiębiorstw międzynarodowych, przedsiębiorstw nowych usług, przedsiębiorstw rodzinnych,
- bezpieczeństwo ekonomiczne kraju a przedsiębiorczość,
- niepewność i ryzyko a wybory strategiczne przedsiębiorstw,
- uwarunkowania bankructw i procesów naprawczych (druga szansa dla firmy),
- regulacje instytucjonalno-prawne oraz nieformalne instytucjonalne uwarunkowania działalności przedsiębiorstw,
- nowe czynniki kreujące i niszczące wartość przedsiębiorstwa; serwicyzacja gospodarki jako szansa na wzrost konkurencyjności, wspomaganie informatyczne zarządzania, tworzenie nowych wartości dla klientów, badanie wiarygodności klientów i in.,
- zarządzanie wartością klientów,
- perturbacje na globalnych rynkach finansowych a wartość przedsiębiorstwa.
Na szczególną uwagę zasługują studia przypadków dużych bankructw i upadłości w ostatnich 20 latach w Polsce; zbadano 11 takich przypadków. Należy podkreślić taki ważny problem polskiej gospodarki, jakim jest dominacja upadłości przy marginalizacji procesów naprawczych.
Relatywnie słabo zbadanym problemem są nieformalne uwarunkowania działalności przedsiębiorstw (narastające zwykle w warunkach kryzysu). Prowadzone w tym zakresie badania pokazały wpływ instytucji nieformalnych na funkcjonowanie przedsiębiorstw w Polsce; kwestie oceny ich roli analizowane były na gruncie makroekonomicznym i mikroekonomicznym.
W opracowaniu dotyczącym wpływu ujawnianych informacji na poprawę ochrony inwestorów oraz pozycje konkurencyjną emitentów opracowane zostały wskaźniki pomiaru poziomu ochrony inwestora oraz oceny pozycji konkurencyjnej emitenta. Zbudowano unikatowy dla polskich spółek Wskaźnik Ujawnień Korporacyjnych (Polish Corporate Disclosure Index). W pracy tej wykorzystano modele regresji liniowej oraz uporządkowane modele logitowe.
Ważny przyczynek do teorii przedsiębiorczości stanowi praca nt. innowacyjności jako czynnika wzrostu atrakcyjności inwestycyjnej polskich regionów. Przedmiotem badania był poziom innowacyjności jednostek samorządu terytorialnego na wszystkich szczeblach.
W badaniu dotyczącym zarządzania wartością klienta dokonano prezentacji instrumentów możliwych do wykorzystania w przedsiębiorstwach oraz metody i zakresu zarządzania wartością klientów na przykładzie zbadanych 150 dużych przedsiębiorstw.
Badanie dotyczące wyceny wartości niematerialnych w przedsiębiorstwie pozwoliło opracować metody wyceny przydatne w praktyce, w dwóch ujęciach – wyceny globalnej wartości zasobów niematerialnych przedsiębiorstwa oraz wyceny aktywów jednostkowych.
W ramach badania analizy czynników determinujących poziom zaangażowania pracowników oraz decyzje o wyborze miejsca pracy stworzony został model badania zaangażowania (WIGOR) oraz autorska metoda oceny i pomiaru poziomu i czynników determinujących zaangażowanie pracowników w organizacjach wiedzy. Stworzone narzędzia badawcze pozwalają diagnozować zaangażowanie pracowników w konkretnej organizacji oraz w badaniach benchmarkingowych.
W ramach serii prac dotyczących najlepszych wzorców dla polskich przedsiębiorstw – które są dostępne w „banku najlepszych praktyk biznesowych” KNOP, zrealizowane zostały trzy tematy, tj. najlepsze praktyki zarządzania globalnymi łańcuchami dostaw, transfer dobrych praktyk w zarządzaniu kapitałem ludzkim oraz możliwości transferu najlepszych praktyk biznesowych w marketingu.
Prace badawcze w obszarze najlepszych praktyk biznesowych na świecie są kontynuowane w Kolegium od kilku lat.
Badania obok wkładu teoretycznego miały istotne cele praktyczne. Ich wyniki zaprezentowano na zorganizowanych przez Kolegium kilkunastu konferencjach i seminariach oraz publikacjach w ramach serii wydawniczych KNoP.
Wiele wyników badań są wykorzystywane w pracy dydaktycznej pracowników Kolegium. Dotyczy to m.in. współczesnych teorii przedsiębiorstwa, globalnych, regionalnych i lokalnych uwarunkowań rozwoju przedsiębiorstw, ryzyka, dysfunkcji i bankructw przedsiębiorstw, zarządzania wartością klienta, wyceny wartości niematerialnych przedsiębiorstw, ekonomicznej analizy prawa i in.
Strona Kolegium: www.sgh.waw.pl/knop/
Kolegium Zarządzania i Finansów
Prace badawcze pracowników Kolegium Zarządzania i Finansów w 2009 roku dotyczyły dwóch dziedzin nauki:
- nauk ekonomicznych, a w ich ramach dwóch dyscyplin naukowych:
ekonomii,
nauk o zarządzaniu, - nauk prawnych,
przy czym ich część miała charakter interdyscyplinarny na styku nauk ekonomicznych oraz prawnych, a w dziedzinie nauk ekonomicznych – na styku ekonomii i nauk o zarządzaniu.
W przypadku ekonomii można wyróżnić grupy zadań badawczych (zawierające po kilka oddzielnych badań) dotyczące funkcjonowania gospodarki narodowej (makroekonomiczne) oraz funkcjonowania podmiotów gospodarczych (mikroekonomiczne).
Zadania badawcze dotyczące gospodarki narodowej oraz jej sektorów (segmentów) dzielą się na następujące grupy:
- rola państwa w rozwoju gospodarczym (granice spontaniczności procesów gospodarczych),
- związek między instytucjami i kapitałem społecznym a rynkiem pracy, w tym wpływ stopnia skolaryzacji na tempo wzrostu gospodarczego,
- gospodarka polska w ramach Unii Europejskiej (konwergencja realna i przyjęcie euro jako waluty narodowej),
- polityka antykryzysowa Unii Europejskiej,
- restrukturyzacja sektora komunalnego,
- wpływ światowego kryzysu finansowego na efektywność funkcjonowania rynków finansowych, w tym sektora bankowego, oraz na rynek fuzji i przejęć,
- wpływ światowego kryzysu gospodarczego na zachowania konsumentów,
- funkcjonowanie rynku transportowego,
- system ochrony zdrowia, zwłaszcza system ubezpieczeń zdrowotnych,
- usługi dla osób starszych,
- edukacja finansowa.
W przypadku zadań badawczych dotyczących podmiotów gospodarczych opracowano:
- finansowe aspekty działalności jednostek samorządu terytorialnego (działalność bieżąca i inwestycyjna),
- przedsiębiorstwo jako podmiot gospodarki regionalnej,
- przedsiębiorstwo jako uczestnik rynku finansowego,
- wpływ systemu podatkowego na efektywność działania przedsiębiorstw,
- źródła finansowania działalności przedsiębiorstw (w tym ich wpływ na strukturę kapitału),
- opcje walutowe w działalności przedsiębiorstw,
- wpływ działalności regulacyjnej na podmioty sektora finansowego (banki oraz towarzystwa ubezpieczeniowe),
- aspekty finansowe rozwoju grup kapitałowych,
- działalność funduszy hedgingowych.
Wymienione wyżej badania odnoszące się do funkcjonowania podmiotów gospodarczych w znacznym stopniu dotyczyły również nauk o zarządzaniu. Oprócz nich, w ramach nauk o zarządzaniu podjęto następujące tematy:
- kooperencja (jednoczesna konkurencja i współpraca) między przedsiębiorstwami,
- instytucjonalne wspieranie procesów innowacyjnych w przedsiębiorstwach,
- determinanty (w tym kulturowe) sukcesu przedsiębiorstw na rynku,
- zarządzanie grupami kapitałowych,
- zarządzanie wartością w spółkach kapitałowych,
- wpływ stanu koniunktury gospodarczej (w tym stopnia konkurencyjności) na działania marketingowe,
- sposoby pobudzania pracowników do podejmowania działań innowacyjnych,
- zarządzanie wiedzą w projektach,
- metody badania jakości kształcenia w szkolnictwie wyższym.
Badania z zakresu nauk prawnych dotyczyły prawnych aspektów działań gospodarczych:
- gwarancji konstytucyjnych praw gospodarczych podmiotów gospodarczych, w tym zakresu swobody zawierania umów przez jednostki samorządu terytorialnego,
- barier prawnych w procesie budowlano-inwestycyjnym,
- środków nadzorczych w prawie bankowym,
- ochrony konsumenta korzystającego z usług turystycznych.
Wszystkie prace badawcze przeprowadzone w Kolegium Zarządzania i Finansów przyczyniły się zarówno do rozwoju specjalizacji naukowo-badawczych Kolegium, jak i do wzbogacania procesu dydaktycznego o nową wiedzę.
Ze względu na liczbę oraz profil badawczy katedr tworzących Kolegium zakres prac badawczych w 2009 roku był szeroki. Z jednej strony prowadzono prace teoretyczne bez konkretnych wskazówek dla praktyki gospodarczej, z drugiej prace, które mogły być i często były (w tym w ramach działalności eksperckiej) wykorzystywane przez podmioty administracji państwowej i lokalnej, a także przez przedsiębiorstwa. Jedne prace dotyczyły całej gospodarki narodowej, inne – pojedynczych podmiotów, tj. gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Do tego należy dodać opracowania, w których podjęto prawne aspekty gospodarowania.
Nie sposób dokonać jednoznacznej oceny prac badawczych z punktu widzenia przydatności w praktyce gospodarczej, gdyż wyniki decyzji gospodarczych pojawiają się po pewnym czasie. Tradycyjnie zapotrzebowanie na opracowania pracowników Kolegium było duże, w tym na ekspertyzy wprost wykorzystywane praktycznie. To dowód wysokiego poziomu oraz przydatności tych opracowań.
Zajęcia prowadzone przez pracowników Kolegium są stale wzbogacane o nową wiedzę, która często staje się szerszym standardem dydaktycznym. Dowodu dostarczają publikacje podręczników akademickich i skryptów.
Znaczna część wyników prac badawczych przeprowadzonych przez pracowników Kolegium Zarządzania i Finansów została poddana ocenie podczas konferencji naukowych zorganizowanych zarówno przez SGH, w tym Kolegium Zarządzania i Finansów, jak i inne ośrodki.
Podsumowanie wyników prac badawczych miało miejsce podczas XVI Sympozjum Naukowego, które odbyło się w czerwcu 2009 roku z udziałem większości pracowników Kolegium, a także gości z innych ośrodków, w tym zagranicznych. Tematem sympozjum był sposób funkcjonowania polskiej gospodarki w ramach gospodarki światowej, podlegającej silnemu procesowi globalizacji.
Strona Kolegium: www.sgh.waw.pl/kzif/
Ośrodek Rozwoju Studiów Ekonomicznych
Działalność naukowo-badawcza Ośrodka Rozwoju Studiów Ekonomicznych SGH w ostatnich paru latach koncentrowała się na prowadzeniu badań nad organizacją i dydaktyką studiów ekonomicznych, w tym stanem dydaktyki w SGH, jakością kształcenia oraz rynkiem pracy absolwentów szkól wyższych.
Wykaz tematów realizowanych w latach 2009-2011:
- Działalność statutowa: Rola studentów w zarządzaniu uczelnią - kierownik tematu: dr hab. Piotr Bielecki, prof. SGH (2009)
- Badania własne: System monitorowania losów absolwentów SGH, I-III etap - kierownik tematu dr Barbara Minkiewicz (2009-2011)
- Granty: Analiza szkół wyższych Warszawy i Mazowsza (2010), Diagnoza zapotrzebowania na kwalifikacje i kompetencje absolwentów szkół wyższych Mazowsza (głównie technicznych, ekonomicznych i uniwersytetów) wchodzących na rynek pracy (2011) – w ramach projektu Foresight regionalny dla szkół wyższych Warszawy i Mazowsza „Akademickie Mazowsze 2030” (projekt realizowany jest przez kilka uczelni warszawskich i SGH, pod kierunkiem Politechniki Warszawskiej).
Projekt badawczy pt. Rola studentów w zarządzaniu uczelnią podkreśla znaczenie i rolę nowej tendencji w polityce edukacji wyższej krajów rozwiniętych, będącej wyzwaniem dla samorządności studenckiej w polskich szkołach wyższych. Wspomniana tendencja polega na staraniach państwa oraz organizacji sektorowych, aby włączyć do współdecydowania i skłonić do podjęcia współodpowiedzialności za rozwój szkół wyższych - studentów, nieuczestniczących dotychczas na większą skalę - jako aktywni partnerzy - w zarządzaniu uczelniami i sektorem szkolnictwa wyższego jako całością. Tradycyjne kompetencje samorządów (sprawy socjalno-bytowe i kulturalne) oraz odpowiadające im formy działalności samorządowej nie mogą stanowić wyłącznej domeny samorządu we współczesnej szkole wyższej. Wyniki badań zostały opublikowane w pracy: Rola studentów w zarządzaniu szkołą wyższą pod red. P. Bieleckiego, OW SGH, Warszawa 2010.
W 2011 roku, po dwóch latach przygotowań – opracowaniu narzędzi i badaniu pilotażowym, Ośrodek rozpoczął wdrażanie systemu monitorowania losów absolwentów SGH. System monitorowania losów absolwentów w rozumieniu jego autorów obejmuje dwa zasadnicze etapy: badania absolwentów (według ustalonego kalendarza i metodyki) oraz implementację wniosków i rekomendacji sformułowanych po ich zakończeniu. Zaprojektowano 3 etapy badań (tj. obszary istotne dla oceny losów absolwentów), które mają być prowadzone w oparciu o 3 różne narzędzia: w pierwszym zaplanowano ocenę kompetencji absolwenta (ankieta wypełniana na wyjściu z uczelni), w drugim – ocenę procesu przejścia z edukacji do zatrudnienia (ankieta wypełniana po 6 miesiącach od ukończenia studiów), w trzecim – ocenę kariery/ ścieżki zawodowej absolwentów (ankiety wypełniane po 3, 5 i 10 latach od ukończenia studiów).
W ramach działań w zakresie doskonalenia jakości kształcenia w SGH, Ośrodek kontynuował do połowy roku akademickiego 2010/2011 semestralne badania ankietowe pt. „Ocena zajęć dydaktycznych przez studentów”. Badaniem ankietowym byli objęci wszyscy wykładowcy prowadzący zajęcia na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych oraz lektorzy. Wyniki każdorazowych badań przedstawiono władzom Uczelni, badanym wykładowcom i ich bezpośrednim przełożonym. Od semestru letniego 2010/2011 ocena zajęć przez studentów dokonywana jest przez internet, a badania koordynuje Pełnomocnik Rektora ds. Jakości Kształcenia.
Strona Ośrodka: www.sgh.waw.pl/orse/
W Centrum Informatycznym realizowany był temat badawczy pt. „Rola Internetu w życiu osób niepełnosprawny”. Celem badania było określenie aktualnej roli i znaczenia Internetu w życiu osób z różnymi niepełnosprawnościami (niewidomi, słabo widzący, niesprawni ruchowo, osoby z uszkodzonym słuchem).
Prowadzone były badania ankietowe, w którym uczestniczyły 132 osoby niepełnosprawne. Wyniki badania zaprezentowano na konferencji „Agora czy Hyde Park? Internet jako przestrzeń społeczna grup mniejszościowych”. Ponadto realizowana była praca badawcza pt.: „System informatyczny Wirtualnego Informatora dla studiów dwustopniowych”.
Strona jednostki: www.sgh.waw.pl/ci/
Działalność badawcza prowadzona jest w ramach badań statutowych, badań własnych, grantów, ekspertyz, a także we współpracy międzynarodowej. W 2009 r. w ramach badań statutowych realizowano 108 tematów. Badania własne, realizowane zwłaszcza przez młodych pracowników Uczelni, obejmowały 152 tematy. Prowadzono także 34 projekty badawcze finansowanych przez MNiSzW. W roku 2009 realizowane były następujące tematy badań statutowych oraz grantów.
Wykaz badań statutowych w 2009 r.
Wykaz grantów zrealizowanych w 2009 r.
Owocem badań naukowych jest każdego roku ponad półtora tysiąca opracowań, publikowanych przez pracowników SGH w postaci książek, monografii, skryptów, podręczników, artykułów i komunikatów naukowych. Wyniki badań prezentowane są także w seriach wydawniczych „Prace i Materiały”, „Roczniki KAE”, „Studia i Prace KES”, Studia i Prace KGŚ”, „Studia i Prace KZiF” oraz w Kwartalniku Nauk o Przedsiębiorstwie. Stałą już pozycją w kalendarzu wydawniczym jest coroczny raport realizowany przez zespół w KGŚ o konkurencyjności polskiej gospodarki, ukazujący się w języku polskim i angielskim.
Uczelnia dbając o rozwój więzi między działalnością naukową a praktyką gospodarczą, wydaje rocznie około 200 ekspertyz. Ich najczęstszymi zleceniodawcami są firmy, rząd, parlament i urzędy centralne, Kancelaria Prezydenta, zarządy miast i gmin, fundacje, placówki PAN, a także instytucje międzynarodowe.
Uczelnia organizuje wiele konferencji naukowych, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. Informacje na ich temat znaleźć można w serwisie "Konferencje i seminaria", a także na stronach internetowych poszczególnych jednostek badawczych.
SGH zaangażowana jest również w międzynarodowe projekty badawcze, na temat, których informacje mogą Państwo znaleźć po kliknięciu zakładki "Zaangażowanie SGH w międzynarodowe programy badawcze" na niniejszej stronie.
Bardziej szczegółowe dane znajdują się na stronach internetowych poszczególnych Kolegiów oraz w wyżej wymienionych jednostek. Znajdują się tam również wykazy tematów badań realizowane w 2010 roku.
Serwis "Badania naukowe" prowadzi Biuro Informacji i Promocji we współpracy z Działem Nauki.

