Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Nawiguj w górę
Logowanie
Jesteś tu: Portal SGH > Polski > Aktualność

​Starodruki z Biblioteki SGH dostępne w Internecie

2014-02-20 pl kategoria: informacja 

24 dzieła z XVI i początku XVII wieku są już dostępne do przeglądania w formie elektronicznej. Stanowią najcenniejszy fragment kolekcji Biblioteki SGH. Obok licznych dzieł humanistycznych wśród starodruków znajdują się utwory o tematyce ekonomiczno-społecznej i prawniczej, jak również dzieła geograficzne, przyrodnicze, filozoficzne, albumy oraz mapy. Najstarszą pozycją wśród starodruków są komentarze wybitnego humanisty niemieckiego, teologa i reformatora Simona Grynaeusa do dzieła Arystotelesa „O świecie“, które wydane zostały w roku 1533 w Bazylei. Myśl ekonomiczno-społeczną prezentują między innymi: wydany w 1558 roku „Traktat o handlu“ – dzieło francuskiego prawnika Karola Molinaeusa, pioniera w rewidowaniu postawy o zakazie pobierania procentu, a także Jana Baptisty Lupiego „Komentarze o lichwie“ z 1577 roku.

Znacząca część starodruków szesnasto- i siedemnastowiecznych reprezentowana jest przez księgi z zakresu prawa i historii. Wśród wydań autorów polskich w kolekcji znajduje się m in.: Kromera Marcina dzieło „O pochodzeniu i czynach Polaków“ z 1555 roku, czy wydana niecałe dwadzieścia lat później, napisana również po łacinie, Jana Herburta „Historia Polski“. Warto zaznaczyć, że obie księgi wydrukowane zostały w Bazylei w sławnej oficynie Jana Oporina. Tematykę prawniczą reprezentuje przede wszystkim dzieło, które wywarło wyjątkowy wpływ na współczesne instytucje prawa cywilnego – „Corpus Iuris Civilis“ wydany w roku 1595. Jurysprudencję z zakresu prawa I Rzeczpospolitej prezentują z kolei „Statuty Królestwa Polskiego“, autorstwa wspomnianego już wyżej prawnika i historyka Jana Herburta z roku 1597.

„Digitalizacja to proces żmudny, wymagający cierpliwości, precyzji, wręcz delikatności ze strony osoby, która poddaje książkę binaryzacji. Starodruki są dziełami wyjątkowymi. Biorąc pod uwagę ich wiek, żadna z ksiąg nie jest w stanie idealnym. A to nie ułatwia zadania. Dziełu o objętości kilkudziesięciu stron w dobrym stanie zachowania trzeba poświęcić kilka godzin. Kilku dni wymaga zeskanowanie pozycji liczącej powyżej 200 kart, zaś opasłe tomy lub dzieła współoprawne (tzw. klocki) wymagają nawet dwóch tygodni pracy, polegającej na manualnym przenoszeniu tekstu karta po karcie na czytnik cyfrowy“ – wyjaśnia Jarosław Bieńko, starszy mistrz odpowiedzialny za cyfryzację starodruków.

„Proces nie kończy się na zeskanowaniu dzieła” – kontynuuje. „Na potrzeby prezentacji, uzyskane po zdigitalizowaniu każdej księgi pliki, przetwarzane są z bezstratnego formatu TIFF na znacznie mniejszych rozmiarów pliki w formacie pdf. Ponadto, celem zabezpieczenia materiału, sporządza się dodatkowe kopie każdego zeskanowanego dzieła. Materiał rejestrowany jest na taśmach streamera zapewniających około piętnastoletnią trwałość zapisu danych. Wymienione czynności są nieodzownymi elementami profesjonalnej digitalizacji, jednak znacznie wydłużają proces“ – tłumaczy Jarosław Bieńko.

Proces cyfryzacji najstarszej części zbioru Biblioteki SGH rozpoczął się w 2012 r. Do digitalizacji pozostały jeszcze starodruki z XVII wieku. „W zbiorach posiadamy ponad 200 ksiąg wydanych drukiem w siedemnastym stuleciu. W najbliższym czasie sukcesywnemu procesowi binaryzacji chcemy poddać kilkadziesiąt starodruków, w pierwszej kolejności będą to księgi prezentujące myśl społeczno-ekonomiczną“ - mówi Hanna Długołęcka, dyplomowany kustosz i zastępca Dyrektora Biblioteki SGH.

Łącznie w księgozbiorze Biblioteki znajduje się blisko 4,5 tys. starodruków - dzieł wywodzących się z okresu od 1500 do 1830 roku.

„Biblioteka Szkoły Głównej Handlowej powstała równolegle z Uczelnią w pierwszej dekadzie XX wieku (w 1906 roku). Biorąc pod uwagę profil Szkoły to wiek szacowny, jednak zważywszy na czas tworzenia najstarszej części księgozbioru jest biblioteką stosunkowo młodą. Jeśli do tego dodamy historyczne okoliczności w jakich przyszło kształtować kolekcję, to w porównaniu z innymi bibliotekami dziedzinowymi nasz zbiór starodruków jest tym bardziej imponujący“ – dodaje Hanna Długołęcka.

W posiadaniu Biblioteki SGH znajduje się wydany  w Krakowie w roku 1640 traktat ekonomiczno-etyczny Marcina Śmigleckiego „O lichwie i o wyderkach“ (czyli rencie wykupnej zwanej w Polsce „wyderkafem” lub prosto- „wyderką”). Prezentując najstarsze zbiory nie sposób pominąć pięknego, zdobionego licznymi drzeworytami, wydania „Oekonomii abo gospodarstwa ziemianskiego, dla porządnego sprawowania ludziom politycznym dziwnie pożytecznej“ autorstwa Anzelma Gostomskiego. W kolekcji Biblioteki znajduje się pierwsze wydanie tego dzieła, wydrukowane przez znamienitego krakowskiego typografa Krzysztofa Schedla.

Więcej informacji na temat projektu digitalizacji zbiorów Biblioteki SGH

Dostęp do starodruków

Digitalizacja kolekcji stanowi część pracy naukowej finansowanej w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki" w latach 2012-2015 pod tytułem: „Szkoła Główna Handlowa w Warszawie – spuścizna intelektualna i architektoniczna jako element tożsamości kulturowej Warszawy i Polski“.   


Archiwum